×

CHİA TOHUMU

CHİA TOHUMU

SAĞLIĞA FAYDALARI
Avrupa birliği komisyonu, chia tohumunun sağlığa olumsuz bir toksik etkisi olmadığını, allerjen etkisi bulunmadığını, tüketim için güvenilir olduğunu bildirmiştir. Chia tohumunun günlük 40-50 gr tüketilmesinin sağlığa olumlu etkiler için yeterli olduğu belirtilmektedir.

Yüksek lif içeriği; kan lipid seviyesini düşürür, glisemik kontrolü destekler, diyabetik hastaların sağlığına faydalıdır ve kolon kanser riskini azaltır. Tok tutar, bağırsak sistemini çalıştırır.

Yüksek Omega-3, Düşük Omega-6 yağ içeriği;
EPA, DPA ve DHA uzun zincirli doymamış yağ asitleri kardiovasküler hastalıklar, kanser ve antiimmün sistem gibi patojenik hastalıkların baskılanmasını sağlar. Vücudumuz tarafından üretilmeyen bu yağ asitleri omega-3 ile sentezlenebilir. Bilimsel sonuçlar sağlık açısından bitkisel yağlarda Omega-6/Omega-3 oranın yaklaşık 1:4 olmasını önerir. Omega-6/Omega-3 oranın artmasının,  kardiovasküler hastalıklar, kanser ve antiimmün sistem gibi patojenik hastalıkları desteklerken, omega-3 seviyesinin artmasıyla baskılayıcı etki gösterdiği bulunmuştur.. 
Chia tohumunda Omega-3 yağ asidi olan alfa-linolenik asit (ALA) miktarı çok yüksek, omega-6boranı düşük ve omega-6/omega-3 oranı yaklaşık 1:4 tür. Bilimsel deneyler,  Chia tohumun 12 hafta süreyle günde yaklaşık 37 g tüketen insanların kanındaki ALA ve EPA miktarının iki katı arttırdığını göstermiştir. 
2015 yılında yapılan bir çalışmada ise 35 gr chia ununu yoğurt, meyve suyu gibi yiyeceklere eklenerek 12 hafta boyunca tüketen insanlarda kilo kaybı ve bel bölgesinde incelme, lipid profilinde düzelme görülmüştür.

Başka bir çalışma chia tohumunun kan şekerine etkisi araştırılmıştır. Chia tohumuyla hazırlanmış ekmeğin yemek sonrası kandaki glukoz miktarının katkısız ekmekten daha düşük olduğu bulunan sonuçlara göre öğütülmüş chia tohumu kan şekerini düşürme de çok daha etkilidir.

Yüksek Antioksidan Kapasitesi
Chia tohumunun toplam antioksidan kapasitesi 84/g iken, en yüksek antioksidan kapasitesine sahip yaban mersininki 96/g dır.  Aynı zamanda doğal antioksidan Vitamin E içerir. Yüksek antioksidan miktarı yapısında bulunan yağların bozularak acılaşmasına engel olur.
Antioksidan potansiyeli arteoskleroz (damar tıkanıklığı), ani kalp krizi, diabet, kanser ve Alzaymer ve Parkinson hastalığı gibi nörodejeneratif hastalıklara karşı koruyucu özelliğe sahiptir.

Temel fenolik bileşenler olarak fenolik asitler, flavonidinler ve tanenler bilinir.

Toplam fenolik miktarı 1.64 GAE/g olan chia tohumunda bulunan fenolik bileşenler; rosmarinik asit, protokateşik asit, kafeik asit, gallik asit ve diadzinden oluşur.

Rosmarinik asit en yüksek fenolik bileşenidir (0.94 mg/g) ve antioksidan aktivitesi E vitamininkinden daha güçlüdür. Rosmarinik asit kanser ve damar tıkanıklığı riskini azaltırken serbest radikallerden kaynaklanan hücre hasarlarını önler, antibakteriyel, antiviral ve antimutajen etkisi vardır. Rosmarinik asit ayrıca gıda korunmasında da kullanılır.

Protokateşik asit 0.74 mg/g miktarıyla ikinci en yüksek bileşendir. Antioksidan kapasitesi çok yüksek olan protokateşik asitin anttimör etkisi, kanser hücrerelerinin gelişmesini engelleyici etkileri vardır.

Kafeik asit konsatrasyonu 0.027 mg/g olan chia tohumu, çok iyi bir antioksidan ve enzim inhibitörüdür. Düşük densiteli lipidlerin (LDL) oksidasyonunu engelleyerek kardiyovasküler hastalıklara karşı koruyucu etki gösterir.

Chia Kullanım Önerileri
Birbirinden farklı kullanım yöntemleri vardır:

  • Yemeklerin üstüne doğrudan eklenebilir
  • Chia tohumu hazırladığınız kahvaltılık gevreklerde, müslide, fırında pişecek ekmek, poğaça ve tatlı ürünlerinin üstünde, salatalarda, yoğurt ve dondurmanın üzerine serpiştirilerek kullanılabilir. Sulu ortamda beklediğinde jel kıvamı alıp yoğunlaşacağı için ekler eklemez tüketirseniz yiyeceğinizin yoğunlaşmaz.

 

  • Reçetelerin içinde kullanılabilir
  • Bazı yemeklerde yumurta ve yağ miktarını azaltmak için chia tohumu kullanılabilir.
    1 çay kaşığı chia tohumu 3 çay kaşığı ılık suyla karıştırılıp 15 dk kadar beklendiğinde jel formunu alarak 1 yumurta yerine kullanılabilir. Örneğin 4 yumurtalı bir omlet için, 2 yumurta ve 2 çay kaşığı chia jeli kullanabilirsiniz.
  • Sos ve Çorbalarda kıvam amaçlı kullanılabilir
  • Çorba ve soslarda kıvam sağlamak için un ve nişasta yerine kullanılabilir. Hazırladığınız çorbanın miktarına göre chia tohumunu (öğtülmüş veya tüm) azar azar ekleyerek istediğiniz kıvamı sağlayabilirsiniz.
  • Reçel ve marmelatlarda kıvam için kullanılabilir
  • Jöle kıvamı sağlamak için meyveleri çok kaynatmak veya pekin eklemek yerine chia jeli veya tohumu kullanarak hem kıvamını hem de besin değerini arttırabilirsiniz
  • Et köftelerini yoğunlaştırmak için ekmek içi yerine kullanılabilir
  • Kırmızı et, tavuk ve balık köftelerini hazırlarken kullanılan ekmek içi yerine yarım kilo ete bir çay kaşığı chia tohumu kullanarak çok lezzetli ve hacimli köfteler hazırlayabilirsiniz
  • Chia tohumlarıyla çok sağlıklı pudingler hazırlanabilir
  • Çocuklar, çölyak hastaları, diyabetikler, vejetaryenler ve kilo vermek isteyenlere özel tarifler sağlar
  • 2 bardak süt (veya badem, soya, Hindistan cevizi gibi bitkisel sütler, meyve suları)
  • Yarım bardak chia tohumu,
  • 2-3 çorba kaşığı kakao (isteğe göre meyveler çilek, muz veya tarçın)
  • 1 çay kaşığı vanilya (isteğe göre başka aromalar)
  • 1 çorba kaşığı y ada daha fazlası şeker (bal veya stevia gibi tatlandırıcılar da olabilir)
  • Blenderda pürüzsüz olana kadar karıştırıldıktan sonra buzdolabında 10 dk. bekletilir. Lezzetli ve sağlıklı puding kısa sürede yenmeye hazır olur. Bu reçeteyi istediğiniz meyve ve aromalar kullanılarak, sağlığınıza uygun pudingleri sınırsız lezzetlerde hazırlayabilirsiniz.
  • Chia tohumları farklı tahıl ve bakliyat unlarıyla karıştırılarak ekmek, kraker gibi yeni ürünler hazırlanabilir
  • Eğer tavuk ve balıkların üstünü galeta unu veya ekmek kabuğu yerine glütensiz ve sağlıklı bir şeklide kaplamak isterseniz chia tohumunu kullanabilirsiniz. Chia tohumları ete fındık aroması verir ve çok iyi kızarmasını sağlar.

 

KİMYASAL ve FONKSİYONEL ÖZELLİKLERİ

  • Sahip olduğu besin içeriği, aktif biyolojik maddeleriyle fonksiyonel gıdadır
  • Omega-3 yüksek, omega-6 düşüktür,  vücudun yağ profilini düzenler
  • Tüm esansiyel amino asitleri içeren, kolaylıkla ve hızlıca sindirilebilen yüksek protein içeriğiyle çocuklar, süt veren anneler, kas miktarını arttırmak isteyenler ve vejeteryanlar için mükemmel bir protein kaynağıdır
  • Bitkisel proteinler içerisinde proteinlerin biyoyararlılığı en yüksek olan tohumdur
  • Yüksek miktarda antioksidan (tokoferoller, fitosteroller, karetenoidler) ve polifenoller (klorojenik asit, kefeik asit, myricetin, quercetin ve kaempferol) içerir
  • Kalsiyum, magnezyum, potasyum, demir, fosfor, selenyum mineralleri bilinen en iyi kaynaklardan çok daha fazladır
  • Yüksek oranda doğal antioksidan E vitamini ve B grubu vitaminleri içerir
  • Glisemik indeksi düşüktür, diyabet için çok uygundur
  • Gluten içermez, çölyak hastaları rahatlıkla tüketebilir
  • Yüksek lif, protein ve omega-3 mikatarı yemek sonrası kan şekeri artışını düzenler
  • Yüksek oranda besinsel lifleri bağırsak sistemini düzenlemeye yardımcıdır
  • Yeme isteğini ve açlığı baskılar, uzun süre tok tutar ve kilo vermeyi destekler
  • Vücuda enerji sağlayan, güç veren, dayanaklığı arttıran eşsiz bir kaynaktır
  • Sporcular ve çok yoğun çalışanlara uzun süreli enerji sağlar

Yasal Metin