×

FİRİK BULGUR

FİRİK BULGUR

Firik Nedir?
Popüleritesi gün geçtikçe artan firik buğdayın olgunlaşıp kurumadan önceki safhasından elde edilen bir üründür. Tarlada bulunan buğday başakları içerisinde bulunan taneler olgunlaşır, sertleşir ve henüz tam kurumamıştır. Henüz kurumayan başağın rengi yeşildir. Bu dönemde ekin tarlalarından buğday başakları köklerinden 10-15 cm. üsten kesilerek, desteler halinde toplanır. Toplanan bu desteler, sapların tutuşturulmasıyla yakılan ateş üzerinde ütülür. Yani, buğday başağı tanelerinin saklı olduğu kılçıklı kısmı ateş üzerinde kavrulur. Kavrulan destenin sapı kesilerek ayrılır. Ayrılmış buğday başakları kalbur içerisine alınarak, avuç içi bastırılarak ovalanır. Buğday tanesi kapçuk içerisinden çıkartılır, rüzgarda savrulur. Geriye kalan kavrulmuş, buğday tanelerinin adı firiktir. Buğday büyüklüğünde olan firik, sap alevi üzerinde ütülürken yanan sapın çıkardığı dumanda beklemesinden dolayı isli bir aromaya, ateşte kavrulduğu için gevrek bir yapıya ve yeşilimsi bir renge sahiptir.

SAĞLIĞA FAYDALARI

Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation (CSIRO), Australian Government Analytical Labs (AGAL), the University of Adalaide and Finders Medical Centre tarafından yapılan araştırmalar firiğin sağlığa faydalarını  açıklayarak yeniden gündeme gelmesini sağlamışlardır.

Firik;

  • Yüksek lif içerir
  • Bağrısak sistemini destekler
  • Glisemik indeks düşüktür
  • Diabetin önlenmesine yardım eder
  • Protein miktarı yüksektir
  • Kullanılabilir karbonhidratı azdır
  • Kolay enerjiye dönüşmez
  • Kalsiyumu yüksektir-Kemik için önemli
  • Lüteini yüksektir
  • Göz için önemli
  • Prebiotik özelliğine sahiptir
  • bağırsakta sağlıklı bakterilerin gelişmesi için önemli bir yakıt
  • Firik Yüksek lif, Düşük Karbonhidrata sahiptir
  • Firikte bulunan lif kahverengi pirinçten dört kat daha fazladır. Lifler ince bağısakta sindirilemedikleri için emilmeden kalın bağırsağa geçerler. Kalın bağırsakta tamamı veya bir kısmı fermantasyona uğrar ve bu sayede faydalı etkilerin gelişmesini sağlar, kabızlığı engeller. 
  • Besinsel lifler;
  • Serum kolesterol seviyesini düşürür, 
  • Glikoz emilimini azaltır ve insülin hassasiyetini geliştirir, 
  • Kan basıncını düşürür, 
  • Kilo vermeyi destekler,
  • Yağların peroksidasyonunu engeller ve 
    antienflamatuar etki gösterir. 

Yapılan çalışmalar bu etkilerin;

  • Koroner kalp hastalık riskini,
  • Diyabeti, 
  • Bazı kanser türlerini
  • Obezite riskini azalttığını savunmaktadır.

Firik Prebiyotik Etkiye Sahiptir
Firikteki lifler kalın bağırsakta sağlıklı bakterilerin gelişmesi için gerekli olan yakıtı sağlar. Faydalı bakteriler gelişerek bağırsak sistemini destekler. Kabızlığı  ve Irritable Barsak Sendromunu engeller.
Firik tahıllara göre yüksek miktarda dirençli nişastaya sahiptir. Dirençli nişasta küçük bağırsakta sindirilmez ve kalın bağırsağa geçer. Kalın bağırsakta bakteriler tarafından küçük zincirli yapıya dönüştürülür ve böylece çözünebilen lif özelliği göstererek bağırsak sağlığını koruyucu etki sağlar.
Dirençli nişastanın karbonhidrat özelliği yerine besinsel lif özelliği göstermesinden dolayı kilo kontrolünde etkilidir.
Glisemik İndeksi Düşüktür
Yapısındaki karbonhidratların sindirim özelliğinden dolayı glisemik indeksi (GI) düşüktür. Bu nedenle diyabet hastaları rahatlıkla tüketebilir. Diyet için çok uygundur.
Yapılan çalışmalarda Firik GI= 43, Kuskus GI= 65 , Karlos Pirinç= 83, Basmati Pirinç GI= 58 bulunmuştur.
Firik tüketimine insülinin cevabı, insülinin salınımının glikoza kıyasla baskılanmasını gösterir. 
Düşük GI ve insülin cevabından dolayı Firiğin Tip 2 diyabetin önlenmesi veya kontrolünde faydalı olacağı savunulmaktadır.

Firik Yüksek Miktarda Lutein Bulunur
Lutein göz sağlığı için özellikle yaşa bağlı makula dejenerasyona faydalıdır. Firik sahip olduğu lutein sayesine göz sağlığını destekler.
Yüksek Protein İçeriği
Firik tam olgunlaşmadan hasat edilmesi nedeniyle tahıllara göre yüksek protein içerir.

Pişirme Önerileri
Yaklaşık yirmi dakikada pişer. İsli ve fındığımsı aromalı firik orat yumaşklıktadır ve çok lezzetlidir. Bazen isli bulgur olarak söylenir. Bulgura göre daha geç pişer. Pilavlık bulgurla karıştırılarak pilavı, dolması, çorbası ve daha pek çok farklı yemeği yapılan firik, yemeklere lezzet katar.

Yasal Metin