×

KİNOA

KİNOA

SAĞLIĞA FAYDALARI

PROTEİN 
Bir gıdanın besin değeri protein kalitesiyle ölçülür. Amino asit içeriği ve vücutta sindirim miktarı gibi faktörlerin belirlediği protein kalitesi kinoada tahıllara ve bakliyatlara göre çok yüksektir. Esansiyel amino asit dengesi mükemmeldir. Tahıl ve bakliyata göre çok daha fazla amino asite sahiptir. Tahıl ve bakliyatta sınırlı miktarda yada hiç bulunmayan lisin ve methiyonin adlı esansiyel amino asit miktarı çok yüksektir. Arpa, soya ya da buğday proteinlerinden çok daha yüksek histidine sahitir. FAO/WHO özellikle çocukluk döneminde gerekli olan esansiyel amino asitlere dengeli ve yüksek oranda sahip olduğu  için bebek ve çocuk beslenmesinde kinoa tüketimin önermektedir.

KARBONHİDRAT
Kinonın yapısında bulunan karbonhidratların nutrasötik yani hastalıkları önleyici, hipoglisemik etkisi ve serbest yağ asitlerini düşürmeyi destekleyen tedavi edici özelliklere sahip olduğu bulunmuştur. Çölyak hastalarıyla yapılan çalışmalar kinoanın glisemik indeksinin glutensiz makarna ve ekmeğe göre daha düşük olduğunu gösteriyor.
Kinoa da bulunan nişastanın bayatlama ve donmaya karşı daha dirençli olduğu bulunmuştur. Yani kolay bayatlamayan ekmekler hazırlanabilir.
YAĞ
Kinoa yağının yapısında bulunan yüksek oranda doymamış yağ asitleri çok kaliteli ve besleyicidir. Aynı zamanda yağların oksitlenmesini engelleyen doğal antioksidan olan E vitamini miktarı oldukça yüksektir. Bu nedenle kinoa yağı bozulamaya dayanıklıdır.
Kinoa yağında sekualen ve fitosteroller vardır. Sekualenler antioksidan etkisinin yanında, kardivaküler sistemin sağlıklı kalmasını destekler, kansere karşı koruyucu rol oynar. Aynı zamanda baktersid etkisi vardır, renk verici ve yüzeyaktif maddeler olarak da kullanılırlar. Fitosterollerin antioksidan özelliğiyle birlikte, antienflamatuar, antikansorejenik aktivitesi ve kolesterol düşürücü kapasitesi vardır. LDL kolesterolü düşürerek sağlıklı yaşamı destekler. 
ANTİOKSİDAN KAPASİTESİ, FENOLİK BİLEŞENLERİ ve FLAVANOİDLERİ
Yapısında altı farklı falavonid ve fenolik bileşikler tespit edilen kinoa yüksek antioksidan özelliğine sahiptir. 
SAPONİN
Kinonın dış yüzeyine bulunan saponinler sabun yapımında kullanılırlar. Yapılan çalışmalarda yıkanmadan kullanılan kinoada bulunan saponinin bazı toksik etkileri bulunmuştur. Saponin bazı besinlerin vücutta sindirilmesini engellediği, hatta fare deneylerinde büyümeye olumsuz etkisi bulunmuştur. Bu nedenle kinoa pişirmeden önce mutlaka saponini alınmalıdır. Kinoya aynı zamanda acı tad veren saponinleri bol suda yıkayarak kolaylıkla uzaklaştırmak mümkündür. Özellikle alkali suda bekletilir ardından süzdükten sora kavrulursa nerdeyse saponinin tamamı yok olur.
Yapılan son araştırmalarda saponinin sağlık üzerine faydaları bulunmuştur. Sonuçlara göre: analjezik, antienflamatuar, antimikrobiyal, antioksidan ve antiviral etkiler göstermektedir. Fakat saponinin biyolojik etkileri için daha ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. 
MİNERAL ve VİTAMİNLER
Kinoa çok yüksek miktarda mineral ve vitaminlere sahiptir. Magnezyum, kalsiyum, potasyum, demir ve fosfor kaynağıdır. 100 g kinoa da bulunan magnezyum, manganez, bakır ve demir bebek, çocuk ve gençlerin günlük ihtiyacın, fosfor ve bakır çocukların günlük ihtiyacının tamamını, gençlerinse 40-60 % ını karşılar. Potasyum miktarı bebek ve gençlerin 18-22% sini, kalsiyum ise yaklaşık ihtiyaçlarının 10% nunu tamamlar.
Vitamin kaynağı kinoa da vitamin B6, toplam folat, riboflavin ve niasin miktarları çok yüksektir.

Pişirmede Püf Noktası

Pişirmeden önce kinoayı alkali suda yarım saat bekleterek veya suyun altında zarar vermeden elinizle sürtüp bolca yıkamalısınız. Böylece acımsı tada ve protein sindiriminin azalmasın neden olan saponin miktarını azaltırsınız. 
Süzülmüş kinoayı tencereye koyduktan sonra sıcak su ekleyip kaynatın, hemen ardından kısık ateşte tencerenin ağzı kapalı olarak pişirin.  15 dakika gibi kısa bir sürede pişer. Pişirirken bir bardak kinoa için 1.5-2 bardak su yeterlidir. Piştikten sonra ağzı kaplı halde 15-20 dk. Karıştırmadan bekletin. Böylece tercih edilen patlamış mısır görünümlü kinoayı hazırlamış olursunuz. Eğer pişen kinoanın fazla suyu kalmışsa süzün ve öyle bekletin.
Kinoanın fındığımsı bir aromaya sahip olması için, sudan geçirip süzün ve ardından çok az sıvı yağda, kısık ateşte rengi sararana (5-6 dk) kadar kavurun. Yanmaması ve yapısına zarar vermemek için dikkatli karıştırmalısınız. İsterseniz yağlı kağıt konmuş fırın tepsisi üstüne yerleştirerek 180 ○C sıcaklıktaki fırında da kavurabilirsiniz. Fırınlanmış kinoayı öğüterek ununu elde edebilirsiniz. 
Pirinç veya bulgurun kullanıldığı her yemekte kullanabilirsiniz. Salatalarda, özellikle kısıra çok yakışır.
Ekmek, makarna, bebek yemeklerinde besin değerini arttırmak için kullanılır. 
“Süper gıda” olarak dünyada 1980 yılından sonra yeniden keşfedilen kinoa doğal ürün satan marketlerde ilk sıralardadır. 
NASA tarafından Kontrollü Ekolojik Yaşamı Destekleme Sistemi için potansiyel bir ürün olarak düşünülen kinoanın, uzun süreli uzay görevlerinde ekibe gıda, oksijen ve su üretimi için kullanılması bile amaçlanıyor.

Besleyici Özellikleri:

  • Yüksek oranda protein içerir.
  • Kalp ve damarların (kardiyovasküler) kalmasını destekler.
  • Kötü Kolestrol (LDL kolesterolü) düşürerek sağlıklı yaşamı destekler.
  • Kansere karşı koruyucu rol oynar.
  • Esansiyel amino asit dengesi mükemmeldir.
  • Büyüme ve gelişmede çok önemli olan lisin ve methiyonin adlı esansiyel amino asit miktarı çok yüksektir.
  • Dünya Gıda Örgütü ve Dünya Sağlık Örgütü özellikle çocukluk döneminde gerekli olan esansiyel amino asitlere dengeli ve yüksek oranda sahip olduğu için bebek ve çocuk beslenmesinde kinoa tüketimini önermektedir.
  • Glisemik indeksi düşüktür.
  • Nutrasötik yani hastalıkları önleyici, hipoglisemik etkisi ve serbest yağ asitlerini düşürmeyi destekleyen tedavi edici özelliklere sahip olduğu bulunmuştur.
  • Yüksek oranda doymamış yağ asitleri çok kaliteli ve besleyicidir.
  • Yapısındaki altı farklı falavonid ve fenolik bileşikler yüksek antioksidan özelliğine sahiptir.
  • Magnezyum, kalsiyum, potasyum, demir ve fosfor kaynağıdır.
  • 100 g kinoada bulunan magnezyum, manganez, bakır ve demir bebek, çocuk ve gençlerin günlük ihtiyacın, fosfor ve bakır çocukların günlük ihtiyacının tamamını karşılamaktadır. 

Yasal Metin